Welcome to رهروان ارتش

از اینکه انجمن ما را برای مطالعه انتخاب کردید از شما متشکریم. 

برای استفاده از امکانات انجمن و برقراری رابطه دوستانه با دیگر اعضا لطفا در انجمن ثبت نام کنید

با تشکر

توپخانه ارتش در عمليات فتح فاو

                                                                                                             سرهنگ عزت الله نصیری

valfajr8.jpg
در دوران دفاع مقدس، نبردهاي بسياري براي بيرون راندن ارتش متجاوز از سرزمين‌هاي اشغالي ايران و نيز براي ايجاد فشار نظامي بر قواي دشمن، جهت پايان دادن به جنگ تحميلي انجام شده است. برخي از اين نبردها در ادامه تلاش براي دفع تجاوز، در خاک دشمن انجام شده است. يکي از اين عمليات‌ها، عمليات حمله به شبه جزيره فاو در خاک عراق می باشد. طبيعتاً طرح‌ريزي چنين عملياتي و نيز ديگر نبردهايي که در سرزمين دشمن رخ داد، براي فتح نظامي کشور عراق، نبوده، بلکه هدف اساسي آنها رساندن دشمن به نقطه‌اي بوده که از تحميل جنگ بر ايران پشيمان شده و در آينده نيز تصور انجام چنين كارهايي را در ذهن خود نپرورد.

نبرد فاو در ششمين سال جنگ تحميلي و در روز 20 بهمن سال 1364 در مرز جنوبي استان خوزستان و در جنوب جزيره آبادان، صورت گرفت. اين عمليات در منطقه بسيار حساسي انجام شد، زيرا از يک طرف در مرز اروندرود قرار داشت که رژيم بعثي عراق به بهانه تسلط بر آن، جنگ با ايران را آغاز کرده بود و از طرفي در تنها راه ارتباطي کشور عراق با خليج‌فارس قرار داشت و ارتباط بندر ام‌القصر را از راه خورعبدالله برقرار مي‌کرد.

از سوي ديگر، تنها اسکله‌هاي نفتي عراق به نام‌هاي «البکر» و «الاميه» در محدوده اين منطقه قرار دارند. زمين منطقه عمليات نيز يکي از زمين‌هاي پيچيده جنگي و عملياتي در آن زمان بود، به گونه‌اي كه شامل انواع عوارض از جمله رودخانه، نهر، نخلستان، باتلاق، جاده، روستا، شهر، ساحل، نمکزار، دشت، اسکله و بندر مي‌شد. براي طراحي عمليات در اين منطقه، علاوه بر آنکه بايد توانايي‌ها و نحوه گسترش و آرايش دفاعي دشمن در نظر گرفته مي‌شد، بايد جنگ با عوارض طبيعي زمين نيز مورد توجه دقیق قرار مي‌گرفت.
شايان توجه است كه عبور از عرض اروند رود یکی از شاهکارهای نظامی در تاریخ جنگ ها به شمار می رود.  در اهمیت بندر و شبه جزیره فاو همین بس که عراق با قبول تلفات بسیار سنگینی ، بیش از 70 شبانه روز برای بازپس گیری منطقه تلاش می کرد و 39 فروند جنگنده خود را در این منطقه از دست داد . هرچند دشمن نتوانست فاو را بازپس گیرد ، اما حملات مکرر آنها باعث شد تا هدف نهایی نیروهای ایرانی که گشودن جبهه جدید و پیشروی در جنوب بصره بود، به جایی نرسد .
نظر به اينكه عبور از رودخانه خروشان اروند و تك به دشمني كه به اتكاي اين سد طبيعي پدافند كرده، ضرورت آتش انبوه و مداوم را ايجاب مي¬كرد؛ و چون يکان¬هاي توپخانه موجود سپاه تكافوي اين نياز را نمي كردند؛ تصميم براين شد كه نيروي زميني ارتش تعدادي يکان توپخانه، زير امر سپاه كه ماموريت تلاش اصلي را به عهده داشت، قرار دهد.
در اين راستا، فرماندهي نيروي زميني تعداد 18 گردان توپخانه بر حسب برآورد سپاه را، در كنترل عملياتي قرار داد؛ و اين در حالي بود كه نتيجه كارشناسي، با توجه به رعايت حفظ امنيت خطوط پدافندي امكان واگذاري فقط شش گردان را برآورد كرده بود. همچنين نظر به اينكه سپاه در آن مقطع زماني قادر به طرح¬ريزي، تطبيق و هدايت آتش در حجم گسترده نبود، مقرّر گرديد قرارگاه گروه 22 توپخانه با مسئوليت تطبيق آتش توسط سرهنگ افراز، در انجام اين امر مهم با سپاه همكاري کند. به هرحال، در شروع اين عمليات 30 گردان توپخانه (18 گردان از توپخانه ارتش و 12 گردان از توپخانه سپاه) در شرق بهمن شير تا آبادان گسترش يافت .
لازم به يادآوري است، پس از اينكه تك نيروهاي تلاش پشتيباني، براي تصرف جزيره بوارين، به رغم موفقيت هاي اوليه به سرانجام نرسيد و يکان هاي تك ور به خطوط پدافندي مراجعت كردند، مجدداً هفت گردان توپخانه پس از تثبيت خطوط پدافندي در شلمچه، جهت تقويت آتش تلاش اصلي به منطقه فاو اعزام شدند . بنابراين، تعداد يکان هاي آتش پشتيباني كننده از تلاش اصلي در منطقه فاو، از توپخانه نيروي زميني ارتش، به 25 گردان افزايش يافت.
تلفات رزمي يکان هاي توپخانه در والفجر8:
تلفات رزمي يکان هاي توپخانه در كنترل عملياتي سپاه، از تاريخ 1364/11/20 الي 1364/12/12، 35 نفر شهيد، 278 نفر مجروح و 64 نفر اسير بوده است.
امير دريابان شمخاني از تأثير توپخانه ارتش در عمليات والفجر 8 مي گويد:
" من در والفجر 8، نقش برجستۀ اين كار(نقش توپخانه ارتش) را با توجه به شكل و منطقه عمليات و جغرافياي منطقه عمليات كاملا حس كردم و لمس كردم كه چقدر توپخانه ارتش در تثبيت فاو موثر بود"*.
در اين باره همچنين سردارسرلشكر رحيم صفوي ضمن تبيين نقش فرماندهان توپخانه ارتش، مي گويد:
" من اگر بخواهم به نقش توپخانه در هشت سال دفاع مقدس به صورت موضوعي يا عملياتي اشاره كنم، شايد يكي از بهترين صحنه هاي غرورآفرين، نقش توپخانه ارتش در 8 سال دفاع مقدس و نقش فرماندهان دانشمند و شجاع توپخانه در طرح ريزي آتشبارها يا طرح ريزي آتش توپخانه؛ بايستي عمليات فاو را بگويم"*.
3/2 از ظرفيت آتش يکان هاي توپخانه نيروي زميني ارتش در والفجر8
با نگرش به مجموع يکان هاي توپخانه تلاش اصلي و تلاش پشتيباني، نيروي زميني ارتش با شركت دادن 2/3 از ظرفيت آتش خود، يعني 34 گردان توپخانه از انواع كاليبرها، قدرت آتش بي نظيري را براي اين عمليات فراهم کرد كه در دوران دفاع مقدس بي سابقه بود. با اين اقدام، توپخانه هاي دشمن تقريباً در طول عمليات خنثي شدند و پاتك هاي دشمن قبل از رسيدن به خطوط درگيري تقريباً 40 الي60 درصد از توان رزمي خود را به علت حجم آتش و دقت تير يکان هاي توپخانه، از دست مي دادند .
سقوط شهر بندري فاو به دست رزمندگان توانمند نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران، آنچنان براي حكومت بعثي عراق گران تمام شد كه براي باز پس گيري آن با بسيج تمام امكانات خود، اقدام به پاتك هاي سنگين و مداوم نمود. در مقابل، آتش بسيار انبوه و دقيق به وسيله يکان هاي توپخانه اجرا شد، به گونه اي كه پاتك هاي پي در پي نيروهاي متجاوز در هم شكسته و ناكام ماند.
سردارسرلشكر پاسدار رحيم صفوي در ادامه سخنان خود، درباره چگونگي بر هم زدن انسجام نيروها و لشكرهاي عراقي پاتك كننده در منطقه فاو، به وسيله آتش توپخانه ارتش مي گويد:
" منطقه فاو كه تا بصره حدوداً 85 تا 90 كيلومتر فاصله داشت، پس از اينكه در شب 20 بهمن سال 64 منطقه فاو را تصرف كرديم، از روبه روي خرمشهر تا منطقه فاو، يعني حدود 80 كيلومتر، بيش از 20 گردان توپخانه -  كه عمدتاً توپخانه نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي بود - را به صورتي آرايش داده بودند، عزيزان ما، از همين مركز توپخانه و گروه هاي مختلف توپخانه ارتش، از سراسر كشور آمده بودند به كمك؛ عراقي ها كه از بصره مي-آمدند در طول جاده استراتژيك برای اینکه، فاو را پس بگيرند؛ با حجم آتش بسيار بالا، آتش ديدباني شده، روبه رو بودند عراق، حدوداً 25 لشكر طي 70 شبانه روز جنگ در منطقه فاو وارد عمليات كرد؛ اما قبل از اينكه اين لشكرهاي عراقي به منطقه برسند، انسجام آنها را با آتش قدرتمند، كه محصول تدابير فرماندهان توپخانه بود، برهم زد"*.
تدارك مهمات در والفجر8
با توجه به جدول زير، جمع كل گلوله هاي مصرفي برابر یک میلیون و 12 هزار و 914 تير و هم چنين تعداد خودرو مورد نياز 15 هزار و 600 خودرو مي باشد. با توجه به تعداد خودروهاي مورد نياز و تدارك اين حجم از مهمات كه 4/3 آن در يك ماهه اول عمليات انجام گرفت، كاري است كه كاركنان تداركاتي يکان هاي توپخانه با حداقل امكانات موجود و كمك مردمي به انجام رسانده اند.


toop.png

 

نكته حايز اهميت اين است كه حجم آتش به كار گرفته شده در اين عمليات، در طول دوران دفاع مقدس بي سابقه بوده است. اين واقعيت نشان دهنده عزم و اراده فرماندهي نيروي زميني ارتش است كه تنها در بخش توپخانه، ميزان بالايي از آتش موجود نيرو را به يك منطقه محدود به عرض 30 كيلومتر تخصيص داده و پيشاپيش موفقيت در اين عمليات را تضمين کرده است. همچنين همراهي و جديّت فرماندهان و تلاش كاركنان شجاع توپخانه نيروي زميني ارتش، براي همكاري و شركت در عمليات والفجر8 فراموش نشدني است، لازم به يادآوري است كه در اثر حجم آتش اجرا شده، بسياري از يکان هاي توپخانه در 20 روز اول آسيب جدّي ديده و با مشكلات تعميراتي و صفر شدن عمر لوله توپ و همچنين خستگي كاركنان مواجه شدند. براي مداومت پشتيباني آتش، تعدادي از گردان هاي توپخانه در كنترل عملياتي سپاه با يکان هاي مشابه تعويض شد. اينكه صاحب نظران و تحليل گران، يكي از دلايل اصلي موفقيت در تصرف جزيره و شهر بندري فاو را استفاده از حجم آتش توپخانه  دانسته اند، واقعيتي مبتني بر تحليل ميدان رزم می باشد.
 

 

منابع:

- اسدي، هيبت اله؛ ارتش در فاو؛ انتشارات ايران سبز، 1387،ص101 و 102.
  - همان، ص109
-   همان، ص105.
-    همان، ص186.
  - همان، ص201.

 

6 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

 

نكته حايز اهميت اين است كه حجم آتش به كار گرفته شده در اين عمليات، در طول دوران دفاع مقدس بي سابقه بوده است. اين واقعيت نشان دهنده عزم و اراده فرماندهي نيروي زميني ارتش است كه تنها در بخش توپخانه، ميزان بالايي از آتش موجود نيرو را به يك منطقه محدود به عرض 30 كيلومتر تخصيص داده و پيشاپيش موفقيت در اين عمليات را تضمين کرده است. همچنين همراهي و جديّت فرماندهان و تلاش كاركنان شجاع توپخانه نيروي زميني ارتش، براي همكاري و شركت در عمليات والفجر8 فراموش نشدني است، لازم به يادآوري است كه در اثر حجم آتش اجرا شده، بسياري از يکان هاي توپخانه در 20 روز اول آسيب جدّي ديده و با مشكلات تعميراتي و صفر شدن عمر لوله توپ و همچنين خستگي كاركنان مواجه شدند. براي مداومت پشتيباني آتش، تعدادي از گردان هاي توپخانه در كنترل عملياتي سپاه با يکان هاي مشابه تعويض شد. اينكه صاحب نظران و تحليل گران، يكي از دلايل اصلي موفقيت در تصرف جزيره و شهر بندري فاو را استفاده از حجم آتش توپخانه  دانسته اند، واقعيتي مبتني بر تحليل ميدان رزم می باشد.

 

این مهم یکی از ویژگی های توپخانه هست اجرا آتش سنگین بر روی منطقه هدف بخصوص توپ های 203 که دشمن راهی بجز فرار یا کشته شدن در برابر آن ندارند!(این توپ همانی بود که عراق بخاطر آن از ایران به سازمان ملل شکایت کرد!)

 

ناگفته های بسیار دیگری هم از این حماسه آفرینی ها وجود دارد که بعدها بیشتر معلوم خواهد شد!

4 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

این مهم یکی از ویژگی های توپخانه هست اجرا آتش سنگین بر روی منطقه هدف بخصوص توپ های 203 که دشمن راهی بجز فرار یا کشته شدن در برابر آن ندارند!(این توپ همانی بود که عراق بخاطر آن از ایران به سازمان ملل شکایت کرد!)

 

ناگفته های بسیار دیگری هم از این حماسه آفرینی ها وجود دارد که بعدها بیشتر معلوم خواهد شد!

امیرخان ارادت..

میشه بپرسم چرا قطره چکونی اطلاعات نشر میکنی..اولش میای حس کنجکاوی رو بحد اعلا تحریک میکنی..بعدشم ول میکنی امون خدا..

ببم جان مثل یه کارشناس خوب ماجرای این توپ 203 رو قشنگ توضیح بده...

مگه چی چیه که عراق اینقده ازش میترسید...

قابل هدایته...

بجنب

3 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

امیرخان ارادت..

میشه بپرسم چرا قطره چکونی اطلاعات نشر میکنی..اولش میای حس کنجکاوی رو بحد اعلا تحریک میکنی..بعدشم ول میکنی امون خدا..

 

F-5 است دیگر...!

 

ببم جان مثل یه کارشناس خوب ماجرای این توپ 203 رو قشنگ توضیح بده...

مگه چی چیه که عراق اینقده ازش میترسید...

قابل هدایته...

بجنب

 

 

حسین جان تو توی تاپیک زنده باد توپخانه هر سوالی داری بپرس من جواب میدم...چیزی پرسیدی که جواب نداده باشم؟ :)))))

 

خدمت داداش گلم عارضم که توپ 203 سنگین ترین توپ ارتش هستش در دو نوع کششی و خودکششی که آتش اون زبانزد بوده گلوله هایی که وقتی به سمت دشمن میرفتند دشمن اول سکته میکرد بعد کشته میشد! گلوله هایی که وقتی به زمین میخوردند یک زلزله روی زمین هدف به وجود میومد! (اینها همش واقعیته)

خب دیگه؟

 

normal-IMG-0109-1.jpg

4 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

F-5 است دیگر...!

 

 

حسین جان تو توی تاپیک زنده باد توپخانه هر سوالی داری بپرس من جواب میدم...چیزی پرسیدی که جواب نداده باشم؟ :)))))

 

خدمت داداش گلم عارضم که توپ 203 سنگین ترین توپ ارتش هستش در دو نوع کششی و خودکششی که آتش اون زبانزد بوده گلوله هایی که وقتی به سمت دشمن میرفتند دشمن اول سکته میکرد بعد کشته میشد! گلوله هایی که وقتی به زمین میخوردند یک زلزله روی زمین هدف به وجود میومد! (اینها همش واقعیته)

خب دیگه؟

 

normal-IMG-0109-1.jpg

نه ..ترشی نخور داداش..حیفی بخدا..

با عشق همین...این بود توضیحات مبسوط در این خصوص...گلوله اش سمت دشمن میرفت اول سکته میکرد بعدشم میمرد!!!

خب چرا، دلیل چیه..صدای وحشتناک داره..قدرت تخریب بالا داره..ماسوله اش زمانیه..

یادمه یه باعشقی امضا کاربریش عکسی بود که روش نوشته بود ..خدا اینترنت رو از ما نگیره..

من دست بدامون اینترنت شدم و کلی اطلاعات جامع در این زمینه کسب کردم

خدا بهت سلامتی بده..مخلصیم

5 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

نه ..ترشی نخور داداش..حیفی بخدا..

با عشق همین...این بود توضیحات مبسوط در این خصوص...گلوله اش سمت دشمن میرفت اول سکته میکرد بعدشم میمرد!!!

خب چرا، دلیل چیه..صدای وحشتناک داره..قدرت تخریب بالا داره..ماسوله اش زمانیه..

یادمه یه باعشقی امضا کاربریش عکسی بود که روش نوشته بود ..خدا اینترنت رو از ما نگیره..

من دست بدامون اینترنت شدم و کلی اطلاعات جامع در این زمینه کسب کردم

خدا بهت سلامتی بده..مخلصیم

 

هههه حسین جان ببخشید من منظورتو متوجه نشدم! : SHOUT :

 

صدای وحشتناک-کالیبر بالا-سر جنگی و ماسوره قدرتمند و تخریب بسار مهیب! همگی یعنی توپ 203 م م یعنی مرگ در عرض چند ثانیه برای دشمن!

برای شلیک با این توپ حتما باید گوشی مخصوص داشت.من البته از نزدیک شلیکشو ندیدم ولی خورد شدن شیشه مدرسمونو هنوز یادم نرفته!

 

البته یادت نره این فضا مجازیه اطلاعات غلط خیلی زیاده و هیچوقت مثل واقعیت نیست!

 

خیلی مخلصیم...سلامت باشی...:)

5 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

سند مزبور در سه برگ، آمار مهمات مصرفی سه ماهه توپخانه در عملیات والفجر 8 توسط ارتش و سپاه را به صورت جدول به تفکیک نوع جنگ افزار در مقاطع پنج روزه، نمایش می دهد.

در هر برگ، آمار مهمات مصرفی یک ماه گزارش داده شده است.

 یکماه اول از تاریخ 1364/11/20 الی 1364/12/19 

یکماه دوم از تاریخ 1364/12/20 الی 1365/1/19

و یکماه سوم از تاریخ  1365/1/20 الی

 

http://defamoghaddas.ir/sites/default/files/written/images/s-23418-1.jpg

http://defamoghaddas.ir/sites/default/files/written/images/s-23418-2.jpg

http://defamoghaddas.ir/sites/default/files/written/images/s-23418-3.jpg

4 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!


Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.


Sign In Now