Welcome to رهروان ارتش

از اینکه انجمن ما را برای مطالعه انتخاب کردید از شما متشکریم. 

برای استفاده از امکانات انجمن و برقراری رابطه دوستانه با دیگر اعضا لطفا در انجمن ثبت نام کنید

با تشکر

خلاصه ای از تجارب جنگی ایران با موشک فونیکس

 
 
با سلام.
 
 

تا پیش از انقلاب ۱۹۷۹، تعداد ۷۹ فروند F-14A به نیروی هوایی شاهنشاهی ایران تحویل شده بودند و در زمان انقلاب، ۷۷ فروند از آنها در خدمت بودند. در اغلب منابع غربی، اطلاعات بسیار اندکی از نحوهء خدمت ۷۷ تامکت موجود در نیروی هوایی ایران موجود است؛ اما یک منبع در این مورد استثنا قرار می‏گیرد، و آن کتابی است که که توسط تام کوپر و فرزاد بیشاپ به نام Iranian F-14 Tomcats in Combat به چاپ رسیده است و در مورد نحوهء خدمت اف۱۴ های ایران در جنگ مطالبی جالبی نوشته شده است.

op_iriaf_f-14_tp.jpg
 

امروزه اغلب گمانه‏زنی‏ها و مطالب در مورد تامکتهای ایران، بر اساس تحقیقاتی است که توسط تام کوپر در کتابش نوشته شده است؛ این تنها کتاب معتبری در جهان است که در مورد اف۱۴ های ایران به رشتهء تحریر در آمده و در آن، حقایق و نکات فراوانی درج شده است. در این کتاب ارزشمند، گزارشاتی مستند از نحوهء استفادهء ۲۸۴موشک فونیکس تحویل شده به ایران در خلال جنگ با رژیم عراق، بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ وجود دارد.

پرسنل فنی ایالات متحده گزارش کرده‏اند که قبل از خروج از ایران به دنبال انقلاب ۱۹۷۹، در هواپیماها و سلاح‏های مربوط، خرابکاری کرده‏اند؛ با انجام این امر، شلیک موشک توسط تامکتهای ایرانی غیرممکن می‏گشت، اما نیروی هوایی ایران (IRIAF)، توانست تعدادی از هواپیماها را تعمیر و راه‏اندازی کند؛ هرچند که این امر، برای کل ناوگان تامکتها به اجرا درنیامد.

برخی منابع غربی ادعا داشتند که پس از انقلاب، موشکهای فونیکس دیگر عملیاتی نبودند، هرچند که در ابتدا، راه‏اندازی سامانهء شلیک و کنترل موشک فونیکس بسیار مشکل بود و تنها از عهدهء پرسنل فنی کمپانی هیوز برمی‏آمد. پیش از انقلاب، ایران، تعداد زیادی از پرسنل فنی آمریکایی را به خدمت گرفته بود، این پرسنل، قبل از ترک ایران، بسیاری از اطلاعات مربوط به تعمیر و نگهداری سلاح‏های پیچیده، توسط آنها به کارشناسان ایرانی انتقال یافته بود. اگرچه بدون پشتیبانی فنی و مهندسی، و همچنین عدم ارسال قطعات و عدم ارائهء برنامه‏های بهینه‏سازی‏ از طرف گروه سیستم‏های موشکی کمپانی هیوز، امکان استفاده از چنین سلاحی، حتا برای کاربرانی که دارای پرسنل فنی بسیار ماهر باشند، بسیار مشکل است، اما با تمام این مسائل، حقیقت این است که ایرانیان، در دوران پس از انقلاب ۱۹۷۹، توانستند قطعات مورد نیاز خود را به نحوی تهیه نمایند و همواره دارای تعداد قابل توجهی تامکت آمادهء پرواز باشند.

برخی منابع مطلع دیگر، بر این اعتقاد هستند که نقش اولیه و اصلی اف۱۴ در نیروی هوایی ایران، همانا به مثابه یک هواپیمای پیش‏اخطار هوایی بوده است که امر محفاظت از سایر جنگنده‏ها را بر عهده داشته است. با تمام این اوصاف، حقیقت امر این است که نیروی هوایی ایران، از اف۱۴، به صورت فعال، به عنوان یک شکاری – رهگیر استفاده کرده است و به هنگام اسکورت سایر جنگنده‏ها، حدود ۶۰ تا ۷۰ فروند از هواپیماهای عراقی را با موشکهای AIM-54 هدف قرار داده است.

نیروی هوایی ایران، اغلب اوقات از اف۱۴ به عنوان محافظ هواپیماهای تانکر استفاده می‏کرده است، این امر زمانی اتفاق می‏افتاد که بنا بود ماموریتی ضربتی در عمق خاک عراق انجام شود و نیاز به حضور تانکر در داخل فضای عراق پیش می‏آمد؛ در چنین مواقعی، عمق خطوط مرزی با عراق، توسط رادار قدرتمند اف۱۴، مورد جستجوی دقیق رادار تامکت قرار می‏گرفت و در بیشتر مواقع، پرواز هواپیماهای عراقی، در فواصلی بیش از ۲۰۰ کیلومتر، به دقت شناسایی می‏شد. چنین نیازهایی باعث شد تا نیروی هوایی ایران، تعدادی از جنگنده‏های اف۱۴ را به عنوان هواپیمای پیش‏اخطار هوایی، مورد استفاده قرار دهد. این مدعا، در جریان جنگ ۱۹۹۱ خلیج فارس به اثبات رسید.

در جریان نبردهای هوایی، خلبانان عراقی، هنگام مواجهه شدن با اف۱۴ های آمریکایی، و درست زمانی که خلبانان آمریکایی، رادارهای AN/AWG-9 خود را روشن می‏ساختند، به سرعت اقدام به فرار کرده و فضای آسمان منطقه را ترک می‏کردند و از مواجهه با تامکتهای آمریکایی، به شدت اجتناب می‏‎کردند. ویژگی خاص شکار هواپیماها توسط تامکت، که در جنگ با ایران برای خلبانان عراقی به اثبات رسیده بود، آنان را وامی‎‏داشت تا به سرعت از منطقه خارج شده و فرار نمایند. این امر، زمانی به طور کامل به اثبات رسید که در چند نبرد هوایی، جنگنده‏های عراقی، از مواجه با جنگنده‏های پرقدرت نیروی هوایی ایالات متحده نظیر F-15C ترسی نداشتند در حالی که از منطقهء مجاور آن که تحت پوشش رادار تامکتهای نیروی دریایی بود، به سرعت خارج شده بودند.

در جریان ورود به خدمت جنگنده‏های اف۱۴ و موشکهای فونیکس به نیروی هوایی شاهنشاهی ایران، ش ا ه فقید ایران، جهت اثبات توانمندی، دستور داد تا آزمایشی را با موشکهای AIM-54 به انجام برسانند.

 

این آزمایش، جهت اطمنیان از قدرت تامکت و فونیکس در برابر پرواز میگهای۲۵ شناسایی شوروی بر فراز آسمان ایران بود. در جریان این آزمایش که به تاریخ ژانویهء ۱۹۷۶ انجام گرفت، پنج موشک AIM-54 به سمت هواپیماهای بدون خلبان AQL-34 شلیک شد. دو فروند از این هواپیماهای بی‎خلبان، با سرعت ۲ ماخ و در ارتفاع ۶۰ هزار فوتی پرواز می‏کردند. از پنج موشک شلیک شده، چهار موشک، به اهداف مورد نظر، اصابت کردند. یکی از فونیکس های پرتابی، هدف خود را در فاصلهء ۲۱۲ کیلومتری منهدم می نماید و این هدفگیری، تاکنون به عنوان دوربردترین شکار یک موشک هوا به هوا در تاریخ جهان به ثبت رسیده است.

به تاریخ اکتبر ۱۹۷۸، دو فروند F-14A نیروی هوایی شاهنشاهی ایران، یک فروند جنگندهء MiG-25RB شوروی را که در ارتفاع بسیار بالا و سرعت زیاد در حال پرواز به سمت ایران بود، بر روی دریای خزر، شناسایی و رهگیری کردند و با قفل رادار و سیستم موشکی فونیکس بر روی میگ۲۵ مانع از ورود جنگندهء شوروی به آسمان ایران شدند. پس از این بود که شوروی، موافقت دوجانبه‏‎ای را با ایران به امضاء رساند و دو طرف متعهد شدند که از ایجاد تنش، جلوگیری نمایند.

۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰
آغاز تجاوز ارتش عراق به ایران، با استعداد ۴۸ یگان سازمان‎دهی شده در قالب تیپ‏ها و لشگرهای زرهی، مکانیزه و پیاده، با برخورداری از پشتیبانی ۸۰۰ قبضه توپ، ۵۴۰۰ دستگاه تانک، ۴۰۰ قبضه توپ ضدهوایی، ۳۶۶ فروند هواپیما و ۴۰۰ فروند هلکوپتر.

 

مقصود رهبر معدوم حزب بعث عراق از تجاوز، این بود که با شکست نظامی ایران، آرزوهای قدیمی خود مبنی بر لغو قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر، الحاق خوزستان به عراق به عنوان استان عربستان با مرکزیت شهری که قرار بود الاحواز نامیده شود، تامین نماید. رژیم بعث عراق که پیش از انقلاب، به علت قدرت برتر نظامی ایران، قادر به اجرای نقشه‏های شوم و بلندپروازنهء خود نبود، با وقوع انقلاب و تصفیهء ارتش، شرائط را بسیار مساعد یافت و پس از واقعهء گروگانگیری دپیلماتهای آمریکایی در تهران، حمایت ضمنی ایالات متحده را نیز توانست برای حمله دریافت کند.

آغاز نبردهای هوایی
به تاریخ ۲۶ سپتامبر ۱۹۸۰، اف۱۴ ایرانی، به سمت هدفی که با سرعت ۳ ماخ و در ارتفاع ۵۵ هزار فوتی به سمت ترمینال نفتی خارک در پرواز بود، شلیک کرده و آن را ساقط نمود. با توجه به سرعت وحشتناک و ارتفاع پروازی بسیار بالا، هدف ساقط شده، هواپیمای MiG-25 شناسایی عراق بود که توسط یک موشک AIM-54A ساقط گشت. این اولین پیروزی اثبات شدهء F-14 در برابر MiG-25 در جهان، محسوب می‎شد.

 

 

MiG-25

 

در همان روز، یک MiG-25RB دیگر عراقی نیز، در همان شرائط بسیار سخت، توسط تامکتهای ایرانی ساقط شد. MiG-25 عراقی با سرعت بسیار وحشتناک به سمت تاسیسات نفتی خارک در حال پرواز بود که در فاصلهء ۱۱۳ کیلومتری، افسر رادار (RIO) با آیفون داخلی هواپیما به خلبان اعلام می‏‎کند که هواپیمای عراقی را گم کرده و قادر به رهگیری مجدد آن نشده است. پس از لحظاتی، گزینهء قفل موشک، در فاصلهء ۷۰ کیلومتری، مجددن مثبت می‎شود، این فاصله، حداقل فاصلهء لازم، برای شلیک به سمت هدفی است که در ارتفاع بالاتر و با سرعت بسیار زیاد، در حال پرواز می‏باشد. با اعلام مثبت بودن قفل توسط RIO، و در حالی که تامکت، با سرعتی بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر در ارتفاعی ۴۵ هزار فوتی قرار دارد و در حال اوج‏گیری است، یک موشک AIM-54A، در فاصلهء ۶۴ کیلومتری هدف شلیک می‏شود. فونیکس، پهنهء آسمان خلیج فارس را درمی‏‎نوردد، و چند ثانیهء بعد، به دقت به هدف مورد نظر خود که یک MiG-25RB (شناسایی) عراق بود، اصابت کرده و آن در ارتفاع ۵۵ هزار فوتی، به طور کامل منهدم می‎نماید.

* * *

به تاریخ دوم دسامبر ۱۹۸۰، در یکی از نزدیکترین فواصل شلیک برای موشک AIM-54، فونیکس موفق می‎شود هدف خود را منهدم نماید. کاپیتان ف. دهقان، خلبان باتجربهء پایگاه هشتم شکاری (اصفهان)، به هنگام گشت هوایی بر روی ترمینال نفتی جزیرهء خارک، بر روی صفحهء رادار هواپیمایش، تعدادی هدف هوایی را کشف می‏کند. وی در فاصلهء ۱۰ مایلی، رادار هواپیما را بر روی یکی از آنها قفل می‏کند، و این از حداقل فاصلهء مورد نیاز برای پرتاب فونیکس نیز کمتر است و طبق دستورالعمل‏های کمپانی هیوز، در چنین فاصله‏ای، امکان شکار هدف وجود ندارد. خلبان، تصمیم می‏گیرد موشک فونیکس خود را شلیک کند، زیرا در غیر این صورت، باید وارد یک نبرد سنگین و نزدیک هوایی شود. فونیکس پرتاب شده، در این فاصلهء کم، از حالت جستجوی فعال راداری بهره برده و بدون نیاز به هدایت رادار تامکت، به جنگندهء MiG-21 اصابت کرده و آن را بدل به هزاران قطعه می‏کند.

* * *

به تاریخ ۲۰ نوامبر ۱۹۸۲، دو ژنرال ارشد عراقی، جهت بازدید از خطوط مقدم جنگی، سوار هلیکوپتر Mi-8 می‏شوند. هلیکوپتر Mi-8 آنان، توسط دو هلیکوپتر دیگر Mi-8، یک Mi-25، چهار MiG-21 و چهار MiG-23 اسکورت می‏شود. هواپیماهای محافظ نیز، به هنگام کمبود سوخت، به سرعت جایگزین می‎شدند تا مقامات عراقی، اسکورت خود را از دست ندهند.

آرایش هوایی ایجاد شده توسط پرنده‏های عراقی، توجه دو تامکت اسکورت کنندهء تانکر سوخت‏رسان KC-707 را به خود جلب می‏کند. این دو تامکت، به همراه هواپیمای تانکر، منتظر بازگشت جنگنده‏های F-4 ایرانی بودند که برای انجام ماموریت ضربتی، عازم عمق خاک عراق شده بودند و تانکر قرار بود به آنها، سوخت برساند.

 

تامکتها، مطابق الگوی تعیین شده، به نوبت، فضای ماورای مرز و داخل آسمان عراق را با رادار AWG-9 خود، مورد کاوش قرار می‏دادند. در این لحظات، کاپیتان خسروداد، در صفحهء رادار هواپیمای خود، تعداد زیادی از اهداف را مورد شناسایی قرار می‏دهد. این اهداف، از طرف غرب به آرامی در حال نزدیک شدن بودند و در محدودهء برد موشکهای فونیکس وی قرار داشتند. خسروداد به هواپیمای همراه خود (Wingman) دستور می‏دهد تا در کنار تانکر باقی مانده و از آن محافظت کند. کاپیتان خسروداد، بلافاصله دو موشک AIM-54A را شلیک می‏کند، ۱۰ ثانیهء بعد، دو موشک AIM-7E-4 خود را نیز روانه می‏کند. طبق گزارش مقامات عراقی، یک MiG-21، دو MiG-23 و یک Mi-8 در مدت تنها یک دقیقه ساقط می‎شوند و ژنرالهای عراقی مجبور می‎شوند ماموریت خود را ناتمام بگذارند.

* * *

به تاریخ ۲۰ ام فوریهء ۱۹۸۷، یک فروند F-4E نیروی هوایی ایران، به عنوان طعمه عمل کرده و یک گروه از هواپیماهای ضربتی عراقی را به داخل تله می‏کشاند. در داخل تله، دو فروند F-14 متعلق به اسکادران ۸۱ ام، منتظر هواپیماهای عراقی هستند. بلافاصله یک موشک AIM-54A از فاصله‏ای بسیار دور (حدود ۱۱۰ کیلومتر) توسط یکی از تامکتها پرتاب می‎شود. فونیکس پرتابی، لحظاتی بعد به جنگندهء لیدر گروه جنگنده‏های عراقی که یک Mirage F1-EQ5 بوده است برخورد کرده و خلبان آن را که از فرماندهان ارشد نیروی هوایی عراق بود و ژنرال حکمت عبدالقدر نام داشت در دم به هلاکت می‏رساند. در این حال، پست شنود ایرانیان که به مکالمات رادیویی لیدر هواپیماهای همراه باقیمانده که از نوع Su-22 بوده است، گوش می‏‎کرده‏اند، فریاد «اف اربع عشر یالا یالا» را می‏شنوند که به معنی «اف۱۴، فرار کنید، فرار کنید» می‏‎باشد.

Home-On-Jam mode
در اواخر سال ۱۹۸۷، اتحاد شوروی، جنگنده‏های جدید MiG-25BM را که هواپیماهای مخصوص جنگ الکترونیک یا Wild Weasel بودند، تحویل عراق می‏دهد. این هواپیماها، سامانه‏های جنگ الکترونیک (ECM) خود را در برابر تامکتهای ایرانی مورد آزمایش قرار می‏دهند، ضمن اینکه به سایت‏های پدافند زمین به هوای ایران با موشکهای ضدرادار، حمله می‏کنند.

در MiG-25BM اثبات شده بود که قادر است در ارتفاع بالای ۶۹ هزار فوت در ایمنی کامل به عملیات بپردازد؛ تا اینکه در نیمه‏شب ۱۱ ام نوامبر ۱۹۸۷، یک فروند MiG-25BM که در ارتفاع بسیار بالا و سرعتی حدود ۳ ماخ در حال پرواز بود، توسط جنگندهء F-14 نیروی هوایی ایران رهگیری می‎شود. در جریان نبرد هوایی نیمه‏شب ۱۱ ام نوامبر ۱۹۸۷، یک موشک AIM-54A در شرائطی که محیط عملیاتی کاملن انباشته از پارازیت پخش شده (Jam) توسط میگ۲۵ عراقی است، هدف خود را می‏‎یابد. موشک بدون نقص به سمت میگ۲۵ عراقی هدایت می‎شود اما قادر نمی‎شود میگ۲۵ عراقی را به طور کامل منهدم نماید، با این حال، انفجار موشک در نزدیکی دم میگ عراقی، باعث می‎شود تا قسمت سکانهای افقی و عمودی آن آسیب ببیند و خلبان مجبور به خروج از هواپیما شود.

* * *

در طی ماه مارس ۱۹۸۸، عراق، حملات متعددی را بر علیه ترمینال‏های صدور نفت ایران ترتیب داد. در ساعت ۱ بامداد مورخ ۱۹ ام مارس ۱۹۸۸، دو بمب‏افکن سنگین Tu-22B در پناه اسکادرانی از جنگنده‏های Mirage F1-EQ6 عراقی، به تاسیسات و نفتکش‏های جزیرهء خارک حمله کردند. کمتر از نیم ساعت، بعد، موج دوم حملات به وسیلهء دستهء دیگر از هواپیماهای بمب‏افکن عراقی آغاز شد.

 

به هنگام آغاز مرحلهء سوم، جنگنده‏های F-14 ایرانی وارد صحنه شدند. ناو جنگی نیروی دریایی ایالات متحده که در نزدیکی آن منطقه در حال گشت‏‎زنی بوده است، گزارش می‎‏دهد که چند موشک AIM-54 پرتاب شده، و باعث سرنگونی حداقل یک فروند Tu-22B، یک فروند MiG-25RB عراقی گشتند. بر طبق گزارش نیروی دریایی ایالات متحده، تعداد دقیق بمب‏افکن‏های ساقط شدهء عراقی، بیش از این بوده است.

* * *

در جریان وقایع روزهای پایانی جنگ ایران و عراق، بین ماههای فوریه تا جولای ۱۹۸۸، چند نبرد هوایی کوچک بین جنگنده‏های Mirage F1 EQ-5/6 عراقی و F-14 های ایرانی به وقوع پیوست. جنگنده‏های میراژ اف۱ عراقی، چند تامکت ایرانی را هدف قرار دادند و به نقاط مختلفی در ایران حمله کردند. جنگندهء Mirage F1-EQ6 به یک غلاف اخلال‏گر الکترونیک (ECM) تجهیز شده بود و خلبانان عراقی، بدین طریق قادر می‎شدند از قفل شدن رادار تامکتهای ایرانی و شلیک موشک AIM-54 جلوگیری به عمل آورند. برای مثال به تاریخ ۱۹ ام جولای ۱۹۸۸، چهار میراژ اف۱ به دو فروند اف۱۴ حمله کرده و هر دوی آنها را هدف قرار دادند، هرچند که هر چهار خدمهء تامکت، نجات یافتند.

 

 

Mirage F1-EQ عراقی

 

عمر خدمتی
نیروی هوایی ایران، توانست به طور مرتب، هواپیماهای F-14 و موشکهای AIM-54 را در طول جنگ با عراق، عملیاتی نگه دارد؛ هر چند که در مقاطعی، دچار نقص قطعات یدکی شد و هواپیماهایش در مواقعی کوتاه، زمین‏گیر شدند. در اواخر سال ۱۹۸۷، موجودی موشکهای AIM-54 بسیار کاهش یافته و تنها حدود ۵۰ فروند موشک عملیاتی در اختیار بود. موشکهای فونیکس، نیازمند تامین باتری‏های حرارتی تازه بودند که این باتری‏ها تنها از ایالات متحده قابل خریداری بودند. ایرانیان به هرحال موفق شدند از طریق یک دلال، مخفیانه این باتری‏ها را به قیمت هر عدد ۱۰۰۰۰ دلار خریداری نمایند.

ایران در طول جنگ با عراق، همچنین موفق شد اقلام و قطعات مورد نیاز جهت تامکتها و فونیکس‏ها را از منابع مختلفی تهیه کند، ضمن اینکه پس از جنگ نیز، توانست اقلام بسیار بیشتری را از طریق دلالان تهیه نماید. پس از پایان جنگ با عراق، ایران، برنامهء صنعتی بسیار بزرگ و سنگینی را جهت ساخت قطعات هواپیماها جنگی و موشکهای هوا به هوا آغاز کرد. هرچند که برخی منابع بر این اعتقاد هستند که اف۱۴ و فونیکس عملیاتی دیگر در ایران وجود ندارد، اما مدارک انکارناپذیری دال بر ساخت قطعات حساس تامکتها و فونیکس‏ها، به صورت کاملن مخفیانه در ایران وجود دارد.

تعداد شکارهای انجام شده توسط فونیکس‏های ایرانی
تخمین زده می‏شود که در طی جنگ ایران و عراق، بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸، بر اساس گزارشات خلبانان هر دو طرف، فیلم‏های ثبت شده توسط دوربین‏های فیلم‏برداری متصل به مسلسل هواپیماها، بررسی لاشهء هواپیماهای ساقط شده، جاسوسان محلی و شبکه‏های جاسوسی بین‏المللی و سایر منابع دیگر، تعداد ۱۳۰ شکار قطعی به نام اف۱۴ های نیروی هوایی ایران به ثبت رسیده است و برای ۲۳ نبرد هوایی دیگر نیز احتمال داده می‏شود پیروزی از آن تامکت بوده باشد. بدین ترتیب حدود ۱۵۳ شکار هوایی را می‏توان به نام تامکتهای ایرانی به ثبت رساند. نیروی هوایی ایران (IRIAF)، بین ۷۰ تا ۹۰ موشک AIM-54A را در طول جنگ ۸ ساله شلیک کرده است، که حدود ۷۰ درصد آنها موفق به ساقط کردن هدف خود شده‏اند. به عنوان نمونه، می‏توان از چهار فروند MiG-23BN عراقی نام برد که توسط تنها یک موشک فونیکس ساقط شده‏اند یا دو MiG-23 دیگر که تنها به ضرب یک فونیکس ساقط گشته‏اند.

با این اوصاف، در طول جنگ ۸ ساله با عراق، حدود ۹۰ % از موشکهای AIM-54A عملیاتی، توسط تامکتهای ایرانی بر علیه جنگنده‏ها و بمب‏افکن‏های عراقی شلیک شده‏اند. از این تعداد، ۱۲ پیروزی از آن فونیکس‏هایی است که بر علیه جنگنده‏های سریع و بلندپرواز MiG-25 شلیک شده‏اند و تعدادی نیز موفق به شکار بمب‏افکن‏های سنگین Tu-22 گشته‏اند. این آمار و ارقام، بسیار حیرت‏آور است، زیرا فونیکس آن هم نوع A، طبق دستورالعمل‏های کمپانی سازنده، تنها جهت اهدافی با جثهء بزرگ و کم‏تحرک مناسب است نه جنگنده‏های سریعی چون MiG-25 یا مانورپذیر و چالاکی چون MiG-21 و Mirage F1. یکی از دلائلی که نیروی دریایی ایالات متحده را واداشت تا فونیکس را از خدمت خارج نماید، عدم کارایی این موشک در نبردهای نزدیک هوایی بوده است؛ اما وقتی آمار بدست آمده توسط نیروی هوایی ایران را بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ بررسی می‏کنیم، درمی‏یابیم که فونیکس، در فواصل نزدیک و کمتر از ۱۰ مایل نیز به خوبی اسپارو و چه بسا بهتر از آن، عمل نموده است.

سرگرد علی، که از خلبانان باتجربهء اف۱۴ نیروی هوایی ایران می‏باشد، متن زیر را که دربارهء استفادهء ایران از اف۱۴ و موشکهای فونیکس نگاشته است، به عنوان حسن ختام، در اختیار شما دوستان خوب قرار می‏دهد:

« وقتی به آمار ثبت شدهء این هواپیما، نگاهی می‏اندازم، احساس می‏کنم که این هواپیما جدا از قابلیتهای بسیار استثنایی، یک هواپیمای شکاری رهگیر است. ما از تامکت به عنوان اسکورت جنگنده‏ها و تانکرها بهره می‏بردیم و در بسیار از ماموریتها، تامکت، وظیفهء یک آواکس کوچک را برای محافظت هوایی و زمینی نیروهایمان، به انجام می‏رساند. هیچ سیستم دفاع هوایی، که مستحکم‏تر و موثرتر از تامکت باشد، وجود ندارد. »

خلبانان نیروی هوایی ایران که همگی آموزش‏های خود را پیش از انقلاب سال ۱۹۷۹، زیر نظر استادان خلبان و باتجربهء نیروی هوایی ایالات متحده به انجام رسانده بودند، به خوبی قادر بودند در نبردهای نزدیک هوایی (Dogfight) شرکت کنند و از موشکهای سایدوایندر و مسلسل داخلی هواپیما، بهره ببرند.

فواصلی که فونیکس قادر شده است حین آزمایشات، اهداف خود را منهدم نماید:
* فواصل دور: حدود ۱۴۰ کلیومتر
* فواصل متوسط: بین ۲۰ تا ۷۰ کیلومتر
* حداقل فاصله: ۷٫۵ کیلومتر

 

 

موشک AIM-54  (نیروی دریایی ایالات متحده)

 

تجارب جنگی ایالات متحده
در جریان وقایع خلیج سیدرا به سال ۱۹۸۱، دو فروند F-14A نیروی دریایی ایالات متحده، موفق به سرنگونی دو بمب‏افکن Su-22 لیبایی شدند. بسیاری تصور می‏کنند در این نبرد هوایی، تامکتها از موشکهای AIM-54 استفاده کرده‏اند، در حالی که نبرد در فاصلهء بسیار نزدیکی روی داده بود و تامکتهای آمریکایی از موشکهای AIM-9 Sidewinder بهره گرفته بودند.

در نبرد دیگر هوایی که به سال ۱۹۸۹ در خلیج سیدرا روی داده بود، و تامکتهای آمریکایی در آن شرکت داشتند، موشکهای AIM-7 Sparrow و سایندوایندر شلیک شده بودند و بازهم استفاده‏ای از فونیکس نشده بود.

 

به جز تجاربی که به وسیلهأ شلیک موشکهای فونیکس ایرانیان به ثبت رسیده است، تنها دو مورد استفاده از فونیکس در عملیات رزمی به ثبت رسیده است: اولین مورد به تاریخ ۵ ژانویهء ۱۹۹۹ است که در جریان آن، دو فروند F-14D وارد نبرد هوایی با دو MiG-25 عراقی می شوند. مورد دوم، به تاریخ ۹ سپتامبر ۱۹۹۹ با یک MiG-23 عراقی روی داده است. در جریان نبرد اول دو موشک AIM-54C و در مورد دوم، یک موشک شلیک می‏شود که هیچکدام موفق به شکار اهداف خود نمی شوند.

iri-army.mihanblog.
4 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

در تمام مطالب و مقالات منتشره این ذهنیت رو به خواننده میده که شلیک فونیکس یعنی سرنگونی هدف در حالی که در اینجا درصد موفقیت رو 70 ذکر میکنه و با توجه به نقص فنی موشکها درصد شلیک رو 90

بعدش فونیکس تا 5 ماخ سرعت میگرفت بعد با این سرعت برا زدن باجر مناسبه نه میگ 25 

اونوقت برا زدن میگ 25 چه موشکی قرار بود بکار گرفته بشه ؟؟؟؟

 

چطور میشه این مطلب رو تحلیل کرد؟؟؟؟

4 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!


Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.


Sign In Now