Welcome to رهروان ارتش

از اینکه انجمن ما را برای مطالعه انتخاب کردید از شما متشکریم. 

برای استفاده از امکانات انجمن و برقراری رابطه دوستانه با دیگر اعضا لطفا در انجمن ثبت نام کنید

با تشکر

مقایسه توان نظامی ایران و عراق در سال 1365

 
چاپلینک ثابت

 

سال 1365 سالی پراز تحولات نظامی در جنگ ایران و عراق است. در این سال، پس از آن که فاو در یک عملیات باورنکردنی به تصرف نیروهای سپاه پاسداران درآمد؛ ارتش عراق تلاش گسترده ای را برای بازپس گیری آن انجام داد که به نتیجه ای جز انهدام نیروی خود نینجامید.

 

سپس برای تحت فشار قرار دادن ایران، استراتژی دفاع فعال (دفاع متحرک) را اتخاذ نمود و با حمله به مهران و چند نقطه دیگر سعی کرد تا خلاء تبلیغاتی و روانی ناشی از شکست خود در فاو را جبران کند. اما این استراتژی نیز با عملیات کربلا 1 به شکست منجر شد.

 

در طول این سال، نبردهای کوچک و بزرگ بین ایران و عراق ادامه یافت و در نهایت، عملیات کربلا 4 با عنوان نبرد سرنوشت ساز در حوالی جنوب شرق بصره آغاز شد که موفقیتی درپی نداشت. عقب نشینی سریع نیروهای ایرانی موجب شد تا توان رزمی آماده شده برای عملیات کربلا 4، در طی پانزده روز بتواند خود را برای انجام سهمگین ترین نبرد، یعنی کربلا 5 آماده کند. این نبرد، سازمان رزم دشمن را در منطقه جنوبی بکلی از هم گسست و موجب صدور قطعنامه 598 شد. قطعنامه ای که برای اولین بار در طول جنگ تحمیلی، سازوکار صلح در آن لحاظ شده بود.

 

با توجه به اهمیت سال 1365 در بین سالهای دفاع مقدس، برآن شدیم تا مقایسه کوتاهی بین توان رزم ایران و عراق در این سال داشته باشیم.

 

گسترش سازمان رزم ارتش عراق از ابتدای جنگ تحمیلی تا پایان آن و با وجود تلفات سنگینی که از طرف ایران بر پیکره ارتش عراق وارد گردید، وضعیت غیرعادی داشت. به گونه ای که عراق بعد از هر عملیات ایران، علاوه بر ترمیم یگان های آسیب دیده، مبادرت به تشکیل یگان های جدیدی نیز می نمود.

 

توانایی عراق در ترمیم و گسترش سازمان رزم خود در مدت جنگ تحمیلی، صرفا ناشی از حمایت های همه جانبه جهانی از صدام و بسیج صد در صد امکانات کشورعراق و به کارگیری آن در جنگ، به منظور جلوگیری از شکست  در برابر ایران بود. در حالیکه نیروهای مسلح ایران در تامین نیازهای خود با دشواری روبرو بودند، در 8 سال جنگ تحمیلی، سیل کمک های مالی و تسلیحاتی و مستشاری و اطلاعاتی از سوی کشورهایی همچون عربستان، کویت، اردن، مصر، سودان، یوگسلاوی، آرژانتین، برزیل، فرانسه ... ودر راس آنها شوروی سابق به طرف عراق سرازیر شد. حمایت های بعمل آمده در کنار پشتکار حکومت بعث سبب شد، ارتش عراق در طول جنگ تحمیلی چندین مرتبه بازسازی و گسترش یابد و در نهایت در روزهای پایانی جنگ، ارتش عراق به بیش از یک میلیون نظامی زبده و ماهر افزایش یابد.

 

رحیم صفوی مسئول طرح و عملیات ستاد مرکزی سپاه در هم‌اندیشی فرماندهان سپاه درسال 62، پشتکار حکومت بعث را اینگونه توصیف نمود: "کلیه مراکز آموزشی عراق به‌طور فعال کار می‌کند به‌طوری‌که نیروهای احتیاط ارتشی خود را نیز بعد از 75 روز آموزش به جبهه می‌فرستد و سطح و کیفیت آموزش عراق بالا رفته است. کلیه عواملی که باعث شکست و یا پیروزی آنها در عملیات‌ها هست دقیقاً توسط محققین عراقی بررسی و تحلیل و نتیجه‌گیری می‌شود و نتیجه را در عملیات‌های خود به کار می‌گیرند." 1

 

در طول 8 سال دفاع مقدس نیز، همواره گزارش های منتشر شده در رسانه ها، در خصوص گسترش یگان های رزم ارتش عراق، حاکی از آن بود که ارتش عراق بعد از آغاز جنگ تحمیلی همواره برتری چشمگیری به لحاظ نفرات و تجهیزات نسبت به ارتش ایران داشت و این امر ممکن نبود جز به لطف دلارهای نفتی کشور عربستان و کویت و حمایت کشورهای فرامنطقه ای همچون اتحاد جماهیرشوروری، آمریکا و فرانسه از عراق.

 

یکی از این گزارش ها، گزارش مجله‌ فرانسوی‌ "ژون‌ آفریک‌" در خصوص توان نظامی بین ایران و عراق می باشد. این مجله در شماره‌ منتشره به تاریخ  17 شهریور 1365 خود، توان‌ نظامی‌ بین‌ ایران‌ و عراق‌ را مقایسه‌ و منتشر نمود.2 به منظور آشنایی خوانندگان جوان تارنمای مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس با حقایق هشت سال دفاع مقدس، گزارش مجله فرانسوی از توان نظامی عراق و ایران به همراه جدول خریدهای نظامی عراق و ایران به نقل از وزیر دفاع وقت کشور مصر، به شرح زیر درج و منتشر می گردد:


 

مقایسه توان نظامی بین ایران و عراق به نقل از مجله فرانسوی "ژون آفریک" در سال 1365

 

نیروی هوایی ایران عراق
تعداد نفرات(با ذخیره) 35000 40000
هواپیمای ره گیر(intercepteur) 5 250
جنگنده 130 323
هواپیمای بمب افکن - 22
هواپیمای حمل و نقل 95 65
هلی کوپتر 150 435
موشکهای زمین به هوا 12 70

 

 

نیروی زمینی ایران عراق
تعداد نفرات (با ذخیره) 1000000 15550000
لشکر 16 23
بریگارد 5 14
تانک 700 5000
زرهی (سبک) 2000 3500
آتشبار 1000 3500
موشک ضدتانک 10000 1300
موشک زمین به هوا ؟ 36

 

 

نیروی دریایی ایران عراق
تعداد نفرات (با ذخیره) 20000 5000
کشتی های سریع (با موشک انداز) 10-12 10
ناوشکن (کشتی های کوچک جنگی) 11  
کشتی های ضد مین 5 8
کشتی 93 27
پایگاه های دریایی 7 3

 

 

جدول خرید سلاح و مهمات و تجهیزات عراق و ایران از کشورهای مختلف* 3

کشورهای صادرکننده خریدهای عراق خریدهای ایران
آمریکا 0 0
فرانسه 4.5 40 میلیون دلار
انگلیس 70 میلیون دلار 80میلیون دلار
آلمان شرقی 625 میلیون دلار 0
شوروی 15.3 میلیارد دلار 240 میلیون دلار
لهستان 525 میلیون دلار 20 میلیون دلار
چکسلواکی 410 میلیون دلار 30 میلیون دلار
چین 3.3 میلیارد دلار 1.2 میلیون دلار
سایرکشورها 7.01 میلیارد دلار 6.785 میلیارد دلار
جمع 31.740 میلیارددلار 8.405 میلیارد دلار

 


پانوشت:

* ارقام منتشر شده در خصوص خریدهای تسلیحاتی کشور عراق صرفا آمارهای منتتشره از سوی مراجع رسمی کشورهای مربوطه می باشد و شامل خریدهای صورت گرفته در خصوص اقلام ممنوعه وتسلیحات کشتارجمعی همچون، مواد اولیه ساخت سلاحهای شیمیای و میکروبی و تجهیزات و جنگ افزارهای مربوط به نگهداری و استفاده از آن ، بمب های خوشه ای، مین های ضد نفر و غیره را نمی شود. همچنین آمار تسلیحات نظامی که از طریق واسطه هایی همچون فروشندگان و دلال های اسلحه از کشورهایی همچون آمریکا تهیه و به عراق ارسال گردید، هیچگاه منتشر نگردید. با در نظر گرفتن توضیحات ذکر شده، بطور قطع جمع مبلغ خریدهای تسلیحاتی عراق از رقم ذکر شده توسط وزیر دفاع وقت مصر، بیشتر خواهد بود.

منابع:

1. رجوع شود به سخنان سردارسرلشکر پاسدار سیدیحیی صفوی در سال 62 که در مطلب منتشره در تارنمای مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس با عنوان "گسترش سازمان رزم عراق در سال 61" درج و منتشر گردیده است. لینک این مطلب در بخش اخبار مرتبط قرار داده شده است.

2. سند شماره‌ 04490 مرکز مطالعات‌ و تحقیقات‌ جنگ‌: ستاد مرکزی‌ سپاه‌ کشوری‌، به‌ نقل‌ از "ژون‌ آفریک‌".

3. ابوغزاله، عبدالحلیم ،جنگ عراق و ایران، ترجمه نادر نوروزشاد، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، تهران، چاپ دوم، 1390.

مقایسه توان نظامی بین ایران و عراق به نقل از مجله فرانسوی "ژون آفریک" در سال 1365

 

     
     
     
     
     
     
     
     
2 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

 

سال 1365 سالی پراز تحولات نظامی در جنگ ایران و عراق است. در این سال، پس از آن که فاو در یک عملیات باورنکردنی به تصرف نیروهای سپاه پاسداران درآمد؛ ارتش عراق تلاش گسترده ای را برای بازپس گیری آن انجام داد که به نتیجه ای جز انهدام نیروی خود نینجامید.

 

سپس برای تحت فشار قرار دادن ایران، استراتژی دفاع فعال (دفاع متحرک) را اتخاذ نمود و با حمله به مهران و چند نقطه دیگر سعی کرد تا خلاء تبلیغاتی و روانی ناشی از شکست خود در فاو را جبران کند. اما این استراتژی نیز با عملیات کربلا 1 به شکست منجر شد.

 

در طول این سال، نبردهای کوچک و بزرگ بین ایران و عراق ادامه یافت و در نهایت، عملیات کربلا 4 با عنوان نبرد سرنوشت ساز در حوالی جنوب شرق بصره آغاز شد که موفقیتی درپی نداشت. عقب نشینی سریع نیروهای ایرانی موجب شد تا توان رزمی آماده شده برای عملیات کربلا 4، در طی پانزده روز بتواند خود را برای انجام سهمگین ترین نبرد، یعنی کربلا 5 آماده کند. این نبرد، سازمان رزم دشمن را در منطقه جنوبی بکلی از هم گسست و موجب صدور قطعنامه 598 شد. قطعنامه ای که برای اولین بار در طول جنگ تحمیلی، سازوکار صلح در آن لحاظ شده بود.

با سلام خدمت استاد نازنین جناب لطافتی بزرگوار پیرامون مقاله فوق به خصوص متن بالا بنده نیز نکاتی را و با کسب اجازه مطرح می نمایم . و امید اینکه دیگر دوستان و  اساتید نیز در این پست مشارکت نموده ونظرات ودیدگاه های خود را به خصوص راجب متن بالا بیان نمایند . به نظر بنده برخلاف ادعای مرکز مطالعات وتحقیقات جنگ سپاه اتفاقاً استراتژی دفاع متحرک عراق لاقل تا حدی موثر واقع شد و به نفع نیروهای عراقی بود. دوم اینکه  به نظر بنده وتاجایی که اطلاع دارم اجرای عملیات کربلای 5 به تنهایی باعث صدور قطعنامه 598 نشد . بلکه عوامل دیگری دخیل بودند که دولتمردان کشور مجبور به پذیرش آن شدند . به هرحال به نظر میرسد برطبق ادعای مرکز مطالعات وتحقیقات جنگ سپاه سال 65 را سال پراز پیروزی برای کشورمان قلمداد نماید .

1 person likes this

Share this post


Link to post
Share on other sites
در هم اکنون، ناشناس عجیب گفته است :

ه هرحال به نظر میرسد برطبق ادعای مرکز مطالعات وتحقیقات جنگ سپاه سال 65 را سال پراز پیروزی برای کشورمان قلمداد نماید .

 

پیروزی برای کشورمون نه، برای اون طرفی ها 

 

تمامی آمار هم کذب محض به نظر میرسه حالا جنگ روانی روزنامه فرانسوی بوده یا از طرف دیگه رو نمیشه دقیق گفت 

1 person likes this

Share this post


Link to post
Share on other sites

با سلام با نظر شما موافقم کلاً این مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه نگاه یک سویه ای به جنگ دارد و بیشتر بر روی پیروزی نیروهای سپاه تأکید دارد . از نظر آمار و ارقام نیز ایراداتی به این آمار و ارقام وارد است .

1 person likes this

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!


Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.


Sign In Now